تجهیزات و ابزار ارتودنسی(بریس،پلاک،کش،فیس ماسک و هدگیر و..)

درمان با شیوه ارتودنسی مراحل مختلفی دارد و در هر کدام از این مراحل از ابزارها و وسایل خاصی بهره گرفته‌ می شود.‌‌‌ همچنین، این وسایل با توجه به تکنیک های ارتودنسی تفاوت هایی نیز با یکدیگر دارند.وسایل ارتودنسی چند گروه متحرک –  ثابت –  ترکیبی از این دو –  که هر کدام در حیطه ای از  مشکلات کاربرد دارند.
دستگاه های متحرک به دو گروه کلی:  پلاک های فعال و پلاک های فانکشنال تقسیم می شوند.  ویژگی پلاک های متحرک این است که توسط بیمار می توانند از دهان خارج شوند.
پلاک های متحرک در درمان مشکلات دندانی و پلاک های فانکشنال در درمان مشکلات اسکلتی استفاده می شوند.دستگاه های ثابت:  توسط بیمار قابل در آوردن از دهان نیست و فقط توسط متخصص ارتودنسی در جلسات ویزیت دوره ای از دهان خارج، تنظیم و مجدداً در دهان قرار می گیرد و تصویر زیر اجزاء تقریبی دستگاه های ثابت را معرفی می کند.

انواع لوازم مورد استفاده در درمان ارتودنسی


پزشك متخصص درمان ناهنجاري هاي دنداني- فكي يا همان ارتودنتیست، براي انجام اقدامات درماني خود نيازمند نصب و اسقرار وسايلي در دهان بيمار خود است، اين وسايل اضافه شده به محيط دهان، باعث افزايش شانس گير كردن هر چه بيشتر مواد غذايي بين دندانها و سخت تر شدن عمل نظافت دهان و دندان مي‌شوند. براي آگاه شدن بهتر از مراقبت هاي ارتودنسي شناخت اوليه از اين وسايل ضروري است. اين وسايل عبارتند از:

براكت(Bracket)

كه در واقع عامل ارتباطي بين سيم ارتودنسي و سيستم دنداني بيمار هستند. اين وسايل از جنس فلز و يا مواد سراميكي همرنگ دندان بوده و بر روي تك تك دندان هايي كه ارتودنتيست مي خواهد آنها را حركت دهد، توسط ماده چسبنده ظريفي نصب مي شوند.براکت های فلزی قدیمی : رایج ترین براکت ها از جنس فولاد ضدزنگ هستند که به آنها برای استحکام بیشتر یون هایی همچون نیکل، کرم و کبالت اضافه می شود. خارج کردن و جدا شدن یون های فلزات سنگین داخل بزاق و بلع آنها، از عیب های این دستگاه است. در برخی از بیماران، به خصوص در خانم ها، واکنش های آلرژیک نسبت به فلزات وجود دارد که روی پوست به صورت «درماتیت» ظاهر می شود. برای بیماران حساس از براکت های جایگزین مانند براکت های تیتانیوم خالص استفاده می شود. قیمت براکت تیتانیوم خالص بیشتر است. اما یکی از مشکلات آنها، شکل ظاهری شان است.
براکت های روشن و شفاف و براکت های زبانی ار انواع دیگر براکت ها مورد استفاده در ارتودنسی هستند.

بریس فلزی

یکی از ابتدایی ترین ابزارهای ارتودنسی که در شیوه ثابت از آن استفاده می شود، بریس فلزی است. امروزه ابزارهای ارتودنسی پیشرفته ای به صورت هم ارز با بریس فلزی به کار می روند، در حالی که بریس های فلزی اهمیت و محبوبیت خود را از دست نداده اند.

بریس شفاف (سرامیکی یا دیمون)

بریس‌های سرامیکی از مواد شفاف ساخته می‌شود و به دلیل ظاهر زیبا و عدم جلب توجه اطرافیان در میان بیماران بزرگسال طرفداران بی‌شماری دارد. یگانه نقطه ضعف بریس سرامیکی شکننده بودن آن و تغییر رنگ دادن بست‌های کشی (اورینگ ها) در فاصله بین دو ویزیت است. بریس شفاف از مواد شفاف ساخته می‌شود و به دلیل ظاهر زیبا و عدم جلب توجه اطرافیان در میان بیماران بزرگسال طرفداران بیشماری دارد.

بریس لینگوال یا زبانی

بریس زبانی یا لینگوال ارتودنسی پشت دندانی نوع جدیدتری از بریس فلزی است که به سطوح پشتی دندان‌ها متصل می‌شود و برای دیگران قابل تشخیص نیست. در ارتودنسی از وسایل مختلف برای تغییر شیوه رشد استخوان‌های فک در صورتی استفاده می‌شود که بریس به تنهایی برای اصلاح کامل مشکل کافی نباشد و لازم باشد تجهیزات دیگر برای حرکت دادن دندان‌ها به کار برده شود.

سیم ها

ابزار رایج دیگر در درمان ارتودنسی سیم ها هستند که بسیار پرکاربرد نیز هستند. این سیم ها با متصل کردن بریس‌های ارتودنسی، حرکت دندان ها در جهت صحیح را ممکن می‌سازند.

باند ها

از وسایل دیگر که در درمان ارتودنسی متحرک از آن بهره گرفته می شود باندها هستند. باندها امکان اتصال بریس ها به سطح دندان را فراهم و از تکان خوردن بریس های مختلف بر دندان‌ها جلوگیری می کنند.

قلاب ها

قلاب ها از جمله ابزارهای رایج ارتودنسی هستند که کش های ارتودنسی را در محل مناسب خود فیکس می کنند. فنرهای مارپیچی در دو نوع باز و بسته به منظور تنظیم فاصله دندان‌ها و جلوگیری از باز شدن بیش از حد دهان در حین فرآیند ارتودنسی استفاده می‌شوند.

فیس ماسک

یکی از وسایلی که در درمان ارتودنسی مورد استفاده قرار می گیرد، فیس ماسک است. برخلاف سایر ابزارها فیس ماسک‌ها خارج از دهان قرار می گیرند و کیس‌های مبتلا به دیپ بایت از آن استفاده می‌کنند.

ریتینرها

از مهم‌ترین ابزارهای بعد از درمان در ارتودنسی هستند که در دو نوع ثابت و متحرک با توجه به شرایط بیمار استفاده می شوند. نام دیگر ریتینر نگهدارنده است و برای جلوگیری از بازگشت درمان ارتودنسی بهتر است که تا مدت‌های طولانی پس از اتمام درمان مورد استفاده قرار بگیرند.

تجهیزات بند

پوشرِ بند (هل دهنده بند): پوشر بند با قلابی در راس، برای قرار دادن بندهای ارتودنسی در دندان استفاده میشود. توصیه میشود برای فشار وارد کردن از کف دست (نه انگشت) جهت ترمیم آمالگام استفاده شود. دلیل آن این است که متخصص بتواند از انگشت شست دست در مقابل دندان مجاور برای ثبات استفاده کند چرا که پوشر بند ، برای قرار دادن بند روی دندان استفاده میشود. باید به یاد داشته باشید که بند ارتودنسی باید تا حد ممکن، محکم و اندازه دندان باشد و به سیمان برای سفت کردن بند در جای خود اکتفا نشود.
بیترِ بند (گاز گیرنده بند): این ابزار اغلب برای همان اهداف پوشر بند مورد استفاده قرار میگیرد. اگر چه به جای فشار دست و انگشت، نیروی بایت (گاز گرفتن) بیمار برای قرار دادن بند ارتودنسی در دندان به کار گرفته میشود. از بیترِ بند باید تنها برای قرار دادن بندها در دندانهای عقبی استفاده شود چون جهت نیروی اکلوژال دندانها در بخش جلویی قوس دندان به اندازه ناحیه عقبی این قوس، عمودی نیست.
پلایر کانتور دهنده بند: این پلایرها برای همتراز کردن مناسب بند ارتودنسی به منظور تطابق بند با تحدب طبیعی دندانهای مولر (آسیا) و پره مولر (آسیای کوچک) استفاده میشوند.

O”” رينگ

قطعات پلاستيكي براي اتصال سيم هاي ارتودنسي به براكت ها هستند. اين قطعات دايره اي شكل به رنگ هاي مختلف بوده و بيماران مي توانند به حسب سليقه خود از اين قطعات استفاده نمايند.

هدگیر

هدگیر برای درمان بیمارانی که دندان‌های آنها در حالت اوربایت است بطوری که فک بالا جلوی فک پایین قرار گرفته، یا آندربایت که فک پایین جلوی فک بالا قرار دارد، استفاده می‌شود. هدگیر ارتودنسی به آرامی دندان‌ها را می‌کشد تا مانع از رشد بیشتر دندان‌های بالا و فک به سمت جلو شود.

دستگاه توین بلاک (Twin Block)

دستگاه توین بلاک متشکل از دستگاه‌های متحرک بالا و پایین است که دارای بلاک‌های پلاستیکی هستند که روی دندان‌های عقب را پوشانده‌اند. این بلاک‌ها باعث می‌شوند که فک پایین به طرف موقعیت مطلوب نسبت به فک بالا حرکت کند. این دستگاه معمولاً به مدت ۱۲ ماه استفاده می‌شود، و از آنجا که دارای دو قطعه است و دندان‌ها را محکم می‌گیرد، در حین خوردن نیز باید داخل دهان باشد.

بایونیتور (Bionator)

بایونیتر یک دستگاه متحرک است که بطور سفارشی به منظور جلو بردن فک پایین در کودکان در حال رشد طراحی می‌شود. بطور کلی بایونیتر برای اصلاح فک پایین معیوب که منجر به اورجت قابل ملاحظه شده است، استفاده می‌شود.

بایت پلیت

بایت پلیت نوعی نگهدارنده است که برای اصلاح دیپ بایت استفاده می‌شود. هنگامی که دندان‌های جلو بیش از حد روی هم بیفتند می‌تواند باعث سایش بیشتر در لبه‌های دندان‌های پیشین و نیز تحریک بافت نرم کام دهان گردد.

اتچمنتها (ضمایم )

هر چیزی که به بند ارتودنسی جوش خورده یا لحیم شد باشد، اتچمنت یا ضمایم خوانده میشود. اتچمنتها مهمترین بخش بند هستند و برای متصل شدن سیم و ابزارهای مختلف برای وارد آوردن نیرو، به کار گرفته میشوند. متداولترین اتچمنتها ، براکتها و لوله های ابزارهای ثابت هستند و برای الحاق آرچ سیم لبیالی به کار گرفته میشوند.
نوع اتچمنتهای به کار رفته در درمان ارتودنسی ثابت به نوع ابزار و درمان بستگی دارد.

لوله ها

ضمائم دیگری که به بند ارتودنسی جوش خورده یا لحیم میشود، لوله های مولر (در آخرین مولرِ بند گذاری شده) هستند که معمولا مولرهای اول دائمی می باشند. در برخی شرایط مشخص، مولرهای دوم دائمی نیز بند گذاری میشوند. سپس لوله هایی به بند این دندانها و همه دندانهای قبلی از جمله مولرهای اول دائمی که براکت به بندهای آنها جوش خورده بود، متصل میشود.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *