درمان آندربایت یا جلوآمدگی دندان ها و فک پایین با ارتودنسی

اختلال آندر بایت به معنای بیرون زدگی دندان های پیشین در فک پایین است که  در این حالت، بخشی از دندان های پیشین فک بالا پوشانده می شود/دندان های فک بالا هنگام بسته شدن دهان عقب تر از دندان های پایین هستند. این اختلال بیشتر به دلیل عدم رشد کافی فک بالا یا رشد بیش از حد فک پایین بوجود می آید. باعث مشکلات جویدن و غذا خوردن مناسب می شود و مشکلات فک و جوئینت را بوجود می اورد.
اگر چه آندربایت بسیار کمتر از اوربایت شیوع دارد اما تأثیر بیشتری بر اعتماد به ‌نفس افراد گذاشته و مشکلات زیادی برای آنها ایجاد می‌کند. آندربایت یا جلو زدگی فک پایین (prognathism) نوعی مال اکلوژن یا اختلال بایت است. در این موارد، بیشتر مشکلات ارتودنسی حاصل جلو زدن غیرطبیعی فک یا دندان‌ها هستند. آندربایت با جلو زدگی فک پایین شناخته می‌شود به صورتی که در هنگام بایت (بسته بودن دهان) دندان‌های جلوئی پایینی جلوتر از دندان‌های جلویی بالایی قرار می‌گیرند. این وضعیت ممکن است در اثر اختلال رشد استخوان فک (اسکلتی) یا ناهمراستایی دندان‌ها (دندانی) و یا هر دو اتفاق بیفتد.

عوامل ایجاد آندربایت


اگر چه آندربایت شیوع کمتری نسبت به اوربایت دارد، اما باز هم 5 تا 10 در صد از جمعیت را تحت تأثیر قرار می‌دهد. معمولاً آندربایت ارثی است به این معنی که بیشتر افراد از بدو تولد دچار این مشکل هستند. در این حالت آندربایت حاصل بزرگ‌تر بودن فک پایین یا کوچک‌تر بودن (تنگی) فک بالا است. همچنین شلوغی و به هم‌ ریختگی دندان‌ها و بد شکلی آنها نیز می‌تواند باعث آندربایت شود.
جالب است بدانید برخی گروه‌های نژادی بیشتر مستعد آندربایت هستند. مثلاً در آسیا آندربایت بیشتر دیده می‌شود که می‌تواند نشانگر ژنتیکی بودن این ویژگی باشد.
همچنین آندربایت می‌تواند در اثر عوامل محیطی مانند فشار زبان و تنفس از راه دهان اتفاق بیفتد که در دوران رشد باعث هل دادن دندان‌های جلوئی پایینی و فک پایین به سمت جلو می‌شود. عادت بد غذا خوردن نیز می‌تواند باعث ایجاد آندربایت شود. کودکانی که دچار آلرژی و گرفتگی بینی هستند و بیشتر از دهان نفس می‌کشند، زبانشان را دائماً به فک پایین فشار می‌دهند که این وضعیت احتمال آندربایت را افزایش می‌دهد.

عوارض و پیامدهای آندربایت


آندربایت شدید می‌تواند باعث ناهنجاری صورت و بزرگ‌ دیده شدن چانه شود. علاوه بر مشکلات زیبایی که در اثر آندربایت ایجاد می‌شود، مشکلات دیگری از جمله دشوار شدن جویدن، بلعیدن و صحبت کردن نیز اتفاق می‌افتد. مشکلات بایت که در اثر جلو زدگی فک پایین ایجاد می‌شود می‌تواند منجر به نوک به نوک شدن دندانهای بالا و پایین و در نتیجه ساییدگی مینای دندان شده و احتمال تحلیل ریشه و پوسیدگی دندان یا مشکلات دیگر دندانی را افزایش می‌دهد. همچنین آندربایت باعث مشکلات مفصل گیجگاهی فکی ( TMJ) می‌شود که می‌تواند وضعیتی دردناک باشد.
آندربایت می‌تواند موجب بروز بسیاری از عوارض جسمی و حتی روانی گردد، به همین دلیل انجام درمان برای ایجاد یک زندگی سالم امری مهم است. برخی از شایع‌ترین عوارض عبارتند از:

درد

فک بیرون زده استرس بسیاری به بدن وارد می‌کند و باعث ایجاد شرایط دردناک مانند سردرد، گوش درد، و البته درد در فک می‌شود. این امر می‌تواند در نهایت به یک بیماری مفصلی مزمن دردناک به نام TMJ  منجر شود.

دندان منحرف

فک بیرون زده همچنین فشار زیادی به دندان‌ها وارد می‌سازد به طوری که در زمان رشد موجب انحراف آن‌ها می‌گردد (به طور مثال دندان‌ها کج می‌شوند)، که این امر یکی از دلایل ایجاد استرس اضافی در بدن است.

پوسیدگی یا شکستگی دندان

ساییدگی و از بین رفتن همراه با نامرتبی دندان‌ها موجب فرسایش مینای دندان و در نتیجه تضعیف دندان‌ها می‌شود. این اختلال فرد را در معرض خطر پوسیدگی دندان و به وجود آمدن دندان‌های شکسته قرار می‌دهد.

بیماری‌های لثه و عفونت

دندان‌های نامرتب و پوسیدگی دندان می‌توانند بستری مناسب برای رشد باکتری‌ها را به وجود آورند و منجر به ایجاد بیماری‌های لثه و عفونت گردند.

مشکل در جویدن، بلع، صحبت کردن، و تنفس

بسته به شدت آندربایت، بیرون زدگی فک می‌تواند توانایی فرد برای جویدن و بلع مناسب را تحت تأثیر قرار دهد. همچنین ممکن است افراد مبتلا از نوک زبانی صحبت کردن یا لکنت زبان رنج برده، تنفسشان به خصوص در هنگام خواب تحت تأثیر قرار گیرد و مواردی مانند خروپف و آپنه را در هنگام خواب تجربه کند.

تغییر شکل صورت

آندربایت همچنین می‌تواند به طرز چشمگیری شکل چهره یک فرد را تغییر دهد، به گونه‌ای که موجب شود تا چانه برآمده و بسیار بزرگتر از اندازه واقعی خود به نظر رسد. همچنین فشار وارد شده روی بدن ناشی از این اختلال فرد را در شرایط پیری زودرس قرار می‌دهد.

اعتماد به نفس پایین

درد مزمن، مشکل روزانه درغذا خوردن و صحبت کردن، و  یا تغییر شکل صورت نیز می‌توانند تأثیر منفی بر سلامت روانی فرد گذاشته و منجر به اعتماد به نفس پایین شود.

زمان مناسب درمان ارتودنسی برای رفع آندربایت


تصحیح هرچه سریعتر این اختلال بهتر است. در اغلب موارد، دندانپزشکان زمانی که بیمار 8 ساله است تمایل به شروع درمان در موارد مشکوک به آندربایت دارند. نکته‌ی مهمی که باید به خاطر داشته باشید این است که هر چه بیشتر صبر کنید، مشکل بدتر می‌شود. با گذشت زمان و در یک فرد بالغ این مشکل از یک بیماری دندان به یک بیماری اسکلتی تبدیل می‌شود. از آن جا که این بیماری وضعیتی مربوط به اسکلت بدن دارد، تنها راه حل درمان جراحی فک است.
ممکن است یک درمان نتواند به طور کامل نیاز به جراحی در آینده را برطرف نماید. اما در صورتی که آندربایت خفیف باشد متخصص ارتدنسی ممکن است کار ویژه‌ای برای درمان فک انجام ندهد و تنها با براکت وضعیت دندانها را اصلاح نماید.
صرف ‌نظر از نوع درمان مورد استفاده برای اصلاح آندربایت، معمولاً برای تکمیل درمان در آینده نیاز به استفاده از براکت وجود دارد.
درمان آندربایت در بزرگسالی محدود است. هنگامی که رشد فک کامل و تمام شده باشد، دیگر استفاده از وسیع کننده کام، هدگیر معکوس و چانه بند کمک چندانی نمی‌کند. اگر آندربایت ماهیتاً اسکلتی باشد، معمولاً برای تغییر موقعیت فک در بزرگسالی باید جراحی انجام شود. در این جراحی فک پایین عقب کشیده شده یا فک بالا جلوتر کشیده می‌شود. این نوع جراحی معمولاً در بیمارستان و تحت بیهوشی عمومی انجام می‌شود. حتما پیش از جراحی به عنوان بخشی از درمان، براکت و درمان ارتودنسی لازم است.

درمان آندربایت کودکان به روش ارتودنسی


مداخله به موقع بهترین درمان آندربایت است. هر چه آندربایت زودتر تحت درمان قرار بگیرد، احتمال جلوگیری از نیاز به جراحی فک در آینده بیشتر است. در حالت ایده ‌آل درمان آندربایت باید پیش از هشت سالگی شروع شود. در این زمان فک کودک هنوز در حال شکل‌ گیری بود و تغییر شکل و هدایت رشد آن آسان‌تر است. اگر مطمئن نیستید کودک شما دچار آندربایت است یا خیر او را به ارتودنتیست نشان دهید. انجمن دندانپزشکی آمریکا توصیه می‌کند همه کودکان در سن هفت‌ سالگی به ارتودنتیست نشان داده شوند تا زمان کافی برای اقدامات درمانی وجود داشته باشد. اثر درمان‌های ارتودنسی بر عضلات بدین ترتیب است:
۱ـ اثرات نامطلوب عضلات را بر دندان‌ها و اسكلت فكی صورتی از بین می‏برد.
۲ـ موجب به وجود آمدن یك سیستم دندانی ایده ‏آل می‏گردد.
تغییرات عضلانی كه همراه معالجات ارتودنسی ایجاد می‏شود عبارتند از:
۱ـ اصلاح وضعیت لب‌ها.
۲ـ اصلاح وضعیت زبان.
۳ـ اصلاح موقعیت فك پایین.
۴ـ ضربات جویدن.
۵ـ اصلاح در وضعیت تنفس

درمان آندبایت به وسیله فیس ماسک ارتودنسی


فیس ماسک هنگامی استفاده می‌شود که فک بالا بسیار عقب‌تر از فک پایین باشد. هدگیر کششی معکوس یا فیس ماسک کمک می‌کند تا فک بالا رو به‌ جلو حرکت کند و ازاین‌رو عدم توازن ساختاری را علاوه بر اصلاح دندان‌ها اصلاح کند. بیمار کش‌های ارتودنسی را از بریس‌ها یا بندهای داخلی دهان به فیس ماسک وصل می‌کند. این کار باعث می‌شود تا دندان‌ها و یا فک روبه‌جلو کشیده شوند. به‌طور معمول از فیس ماسک برای بیماران کم سن و سالی که هنوز در مرحله‌ی رشد هستند استفاده می‌شود.

اگر کودکی در سن پایین (سنین چهار یا پنج سال) از هدگیر معکوس استفاده کند ممکن است بتوان مشکل آندربایت خفیف تا متوسط را در طی چند ماه استفاده از این ابزار اصلاح کرد. البته اگر بیمار روزانه هجده ساعت و حتی اگر بتواند، بیست‌وچهار ساعت از آن استفاده کند. متخصصین ارتودنسی ترجیح می‌دهند که بیمارانشان را در سنین کودکی و در زمانی درمان کنند که دندان‌های شیریشان ریشه‌ی بلندی دارد، بنابراین مجبور نباشند دندان‌های آسیاب دائمی را اصلاح دکنند.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *